Natuur in Gaasterland: ontdek de natuur rondom De Kwikstaart
Bijzondere natuurgebieden rond Oudemirdum
Gaasterland is misschien wel een van de meest bijzondere natuurgebieden van Friesland. Waar veel mensen bij Friesland denken aan uitgestrekte weilanden en meren, vind je in Gaasterland juist een glooiend landschap met bossen, weilanden, houtwallen, water en de bijzondere kliffen langs het IJsselmeer.
Vanuit Vakantiehuis De Kwikstaart in Oudemirdum liggen verschillende natuurgebieden op korte afstand. Je kunt er wandelen, fietsen, vogels kijken of gewoon genieten van de rust en het landschap.
De natuur rondom Oudemirdum is bovendien zeer gevarieerd. Van het eeuwenoude Rysterbosk en het Jolderenbos tot de waterrijke Wyldemerk en de vogelrijke Huitebuersterbûtenpolder: ieder gebied heeft zijn eigen karakter.
Hieronder vind je een overzicht van de mooiste natuurgebieden en bijzondere plekken in de omgeving van De Kwikstaart.
“De pracht van het weidse landschap. Het toeren over al die paden, die als slingers door de bossen liggen. Het verveelt nooit”
Oudemirdumerklif – uitkijkheuvel
Het Oudemirdumerklif is een van de meest bijzondere natuurgebieden van Gaasterland. Het klif ligt direct aan het IJsselmeer en is ontstaan doordat de voormalige Zuiderzee de glooiende stuwwal van Gaasterland langzaam heeft uitgesleten.
Vanaf de uitkijkheuvel heb je een prachtig uitzicht over het IJsselmeer. Het ondiepe water voor de kust trekt veel watervogels aan. Vooral in de winter kunnen hier grote aantallen eenden worden gezien. Ook worden er regelmatig bijzondere vogels waargenomen, waaronder reuzensterns en soms flamingo’s.
Het gebied is niet alleen interessant vanwege het uitzicht. Door de bijzondere ontstaansgeschiedenis komen er ook planten voor die herinneren aan de tijd dat hier nog de zoute Zuiderzee lag.
Het Oudemirdumerklif is daardoor een mooie plek voor een wandeling, een moment aan het water of om vogels te kijken.
Tip: neem bij helder weer een verrekijker mee. Vanaf de uitkijkheuvel kun je het IJsselmeer goed overzien.
Vijver Oudemirdum
Midden in Bos Elfbergen, ten noorden van Oudemirdum, ligt de sfeervolle Vijver van Oudemirdum. De vijver wordt omringd door bomen en is bereikbaar via wandelpaden.
Een houten bruggetje loopt over het water en maakt de plek extra bijzonder. Vooral in de herfst, wanneer de bladeren verkleuren, is de vijver een fotogeniek plekje. In het voorjaar zorgen de rododendrons rondom het water voor kleur.
De vijver heeft bovendien een stukje geschiedenis. Hij werd in de jaren dertig aangelegd als werkverschaffingsproject. Tegenwoordig is het een geliefde plek om tijdens een wandeling even te pauzeren.
De vijver ligt in Bos Elfbergen, met ongeveer 175 hectare het grootste bosgebied van Gaasterland.
Rijsterbos
Het Rysterbosk, ook wel het Rijsterbos genoemd, is een van de bekendste bossen van Friesland. Het bos ligt bij het dorp Rijs en is in de zeventiende eeuw aangelegd.
Wie door het Rysterbosk wandelt, merkt meteen dat dit geen doorsnee bos is. Grote beuken en eiken, lange lanen en oude bospaden geven het gebied een statige uitstraling. Er zijn verschillende wandelroutes, maar juist het volgen van de oude paden maakt een wandeling hier bijzonder.
Het bos heeft bovendien een rijke geschiedenis. Door de eeuwen heen kende het gebied verschillende functies en gebeurtenissen. Tegenwoordig is het vooral een geliefde plek voor wandelaars en natuurliefhebbers.
Ook voor de natuur is het Rysterbosk interessant. In de herfst zijn er veel verschillende paddenstoelen te vinden en in het bos leven onder andere dassen.
Een mooie wandeling door het Rysterbosk kan worden gecombineerd met een bezoek aan het nabijgelegen Mirnserklif en de IJsselmeerkust.
De Betonpleats en het Seedykkiekje
Aan de rand van Oudemirdum ligt het Seedykkiekje, een uitkijkplatform bij De Betonpleats. Vanaf deze plek kijk je over het open polderlandschap richting het IJsselmeer en het glooiende landschap van Gaasterland.
Het uitzicht laat mooi zien hoe verschillend het landschap rondom Oudemirdum is. Aan de ene kant ligt het open polderland, terwijl je verderop de hogere en bosrijke gronden van Gaasterland ziet.
Vanaf het Seedykkiekje kun je onder andere uitkijken over de Huitebuersterbûtenpolder en de Reidpôlle. Op het platform staat een digitaal informatiescherm met informatie over het landschap en de agrarische omgeving.
Het is een mooie plek om tijdens een fiets- of wandeltocht even te stoppen en het landschap rustig in je op te nemen.
De Wyldemerk
De Wyldemerk is een bijzonder en waterrijk natuurgebied tussen Oudemirdum en Harich. Het gebied ontstond in de jaren zestig door zandwinning voor de aanleg van de weg tussen Balk en Koudum. De voormalige zandafgravingen ontwikkelden zich tot een landschap met waterpartijen, poelen, bos en natte natuur.
De Wyldemerk staat vooral bekend als libellenreservaat. In het gebied komen tientallen soorten libellen en juffers voor. Vanaf het voorjaar tot in de zomer kun je langs de waterpartijen verschillende soorten zien.
Ook vogels voelen zich thuis rond de plassen. IJsvogels worden er regelmatig gezien en de combinatie van water, oevers en bos maakt het gebied aantrekkelijk voor veel verschillende dieren.
Je kunt de Wyldemerk wandelend of per fiets ontdekken. Het water is bovendien bereikbaar per boot, kano of SUP. De Wyldemerk is geen zwemwater.
Bremer Wildernis
De Bremer Wildernis ligt bij Nijemirdum en vormt samen met omliggende bossen een mooi onderdeel van het bosrijke landschap van Gaasterland.
Het gebied werd in de negentiende eeuw aangelegd als productiebos door de landgoedeigenaren Van Swinderen. Sinds 1976 wordt de Bremer Wildernis beheerd door Staatsbosbeheer.
Tegenwoordig heeft het gebied vooral een natuurlijke en rustige uitstraling. Reeën en dassen hebben hier hun leefgebied en met wat geluk kun je tijdens een wandeling sporen van deze dieren ontdekken.
De Bremer Wildernis grenst aan het Lycklamabos en de Starnumanbossen. Daardoor kun je verschillende bosgebieden gemakkelijk met elkaar combineren tijdens een langere wandel- of fietstocht.
Sondeler Leien
Ten zuiden van Oudemirdum ligt bij Sondel het natuurgebied de Sondeler Leien. Centraal in het gebied ligt een binnenmeertje dat waarschijnlijk is ontstaan door een dijkdoorbraak van de voormalige Zuiderzee.
Het landschap bestaat uit weilanden, rietvelden, struikgewas en bos. Vooral voor vogelliefhebbers is de Sondeler Leien interessant.
In de wintermaanden trekken de natte graslanden veel vogels aan. Je kunt er onder andere kieviten, grutto’s, goudplevieren en kemphanen tegenkomen. Ook verschillende soorten watervogels gebruiken het gebied als rust- en foerageergebied.
Bij de Sondeler Leien staat een vogelkijkhut. Daardoor kun je de vogels bekijken zonder ze onnodig te verstoren.
Lycklamabos – Nijemirdum
Het Lycklamabos is een oud en bijzonder bosgebied in Gaasterland. Het landschap rondom het bos is glooiend en wordt afgewisseld met weilanden, houtwallen en bospercelen.
De ondergrond bestaat uit keileem die tijdens de voorlaatste ijstijd door het landijs is afgezet. Omdat deze laag slecht water doorlaat, is het bos van nature vochtig. In het verleden werden greppels gegraven om het water af te voeren. De grond uit deze greppels werd op de tussenliggende stroken gelegd, waardoor karakteristieke rabatten ontstonden.
Het Lycklamabos was oorspronkelijk een eikenhakhoutplantage. Inmiddels wordt gewerkt aan een natuurlijker en soortenrijker bos. Hierdoor zijn verschillende vogelsoorten teruggekeerd.
Ook de das komt hier voor. Daarnaast leven er onder andere reeën, vossen, hazen en steenmarters.
Het Lycklamabos is daardoor een mooie bestemming voor wandelaars die niet alleen van bos houden, maar ook geïnteresseerd zijn in de geschiedenis en natuurlijke ontwikkeling van het landschap.
Jolderenbos
Het Jolderenbos is een van de oudste bossen van Gaasterland. De eerste bomen werden hier ruim 300 jaar geleden geplant. Het bos ligt op een heuvelrug ten zuidwesten van Oudemirdum en beslaat ongeveer 22 hectare.
In het bos groeien onder andere hoge eiken en beuken, hulst en verschillende planten die kenmerkend zijn voor oude bosgebieden.
Een bijzonder element is de monumentale Gaaikemabank aan de westelijke bosrand. Vanaf deze plek kijk je uit over de landerijen en richting het IJsselmeer.
Aan de zuidkant staat bovendien een bijzondere luchtwachttoren uit 1953. Deze toren werd tijdens de Koude Oorlog gebruikt om vliegtuigen te signaleren. De toren staat op het hoogste punt van Gaasterland en vormt daardoor niet alleen een historisch, maar ook een landschappelijk bijzonder punt.
Een wandeling door het Jolderenbos is goed te combineren met andere natuurgebieden rond Oudemirdum.
De natuur van Gaasterland: bos, water en IJsselmeer
Wat de omgeving van Vakantiehuis De Kwikstaart zo bijzonder maakt, is de enorme afwisseling op korte afstand.
Je kunt ’s ochtends door een eeuwenoud bos wandelen, ’s middags vogels bekijken bij een IJsselmeerpolder en later op de dag genieten van het uitzicht vanaf een klif.
De verschillende natuurgebieden vertellen bovendien samen het verhaal van het landschap. De heuvels en keileem zijn gevormd door het landijs tijdens de voorlaatste ijstijd. De kliffen herinneren aan de invloed van de voormalige Zuiderzee en verschillende bossen laten zien hoe de mens het landschap door de eeuwen heen heeft ingericht.
Gaasterland maakt daarom onderdeel uit van het Nationaal Landschap Zuidwest Fryslân, waarin bos, water, weilanden, kliffen en het glooiende landschap dicht bij elkaar komen.
Natuur ontdekken vanuit De Kwikstaart
Vakantiehuis De Kwikstaart ligt in Oudemirdum en vormt een ideale uitvalsbasis om de natuur van Gaasterland te ontdekken.
Of je nu houdt van lange wandelingen, fietstochten, vogels kijken, fotografie of gewoon van de rust van het bos: vanuit Oudemirdum zijn er volop mogelijkheden.
Veelgestelde vragen
Welke natuurgebieden liggen bij Oudemirdum?
Rond Oudemirdum liggen onder andere het Oudemirdumerklif, Bos Elfbergen, het Jolderenbos, de Wyldemerk en het Lycklamabos. Ook de Sondeler Leien, Bremer Wildernis en Huitebuersterbûtenpolder liggen op korte afstand.
Wat is het mooiste natuurgebied bij Oudemirdum?
Dat hangt af van wat je zoekt. Voor uitzicht over het IJsselmeer is het Oudemirdumerklif een aanrader. Wie van bos houdt kan naar het Jolderenbos, Rysterbosk of Lycklamabos. Voor water en libellen is de Wyldemerk bijzonder.
Waar kun je vogels kijken bij Oudemirdum?
Goede plekken voor vogelliefhebbers zijn het Oudemirdumerklif en de Huitebuersterbûtenpolder. Ook de Sondeler Leien is interessant vanwege de vele watervogels en de aanwezige vogelkijkhut.
Waar kun je wandelen in de natuur rondom Oudemirdum?
Je kunt onder andere wandelen in het Jolderenbos, Lycklamabos, Rysterbosk, Bos Elfbergen en de Wyldemerk. Verschillende gebieden zijn met elkaar te combineren in langere wandelroutes door Gaasterland.
Waar kun je de natuur van het IJsselmeer bekijken?
Het Oudemirdumerklif biedt direct uitzicht over het IJsselmeer. Ook vanaf het Seedykkiekje bij De Betonpleats kijk je uit over het open polderlandschap richting het IJsselmeer.
Waar kun je libellen zien in Gaasterland?
De Wyldemerk staat bekend als libellenreservaat. Door de combinatie van water, poelen, oevers en natte natuur komen hier veel verschillende libellen en juffers voor.
Welke dieren leven in de bossen van Gaasterland?
In de Gaasterlandse bossen leven onder andere dassen, reeën, vossen, hazen en steenmarters. Ook zijn de bossen belangrijk voor verschillende vogelsoorten.
Wat maakt de natuur van Gaasterland bijzonder?
Gaasterland onderscheidt zich binnen Friesland door het glooiende, bosrijke landschap. Bossen, weilanden, houtwallen, meren en de kliffen langs het IJsselmeer liggen hier dicht bij elkaar. Het landschap is gevormd door zowel de ijstijd als de eeuwenlange invloed van de Zuiderzee en de mens.